Hjá Hafnarfjarðarbæ hefur verið settur á fót starfshópur sem á að skoða m.a. þjónustu bæjarins við nýbúa. Hafnarfjarðarbær er aðili að Alþjóðahúsinu. 

Aðferðafræðin:

Skýrslan er unnin út frá aðferðafræði samþættingar. Gengið er út frá því að eftirfarandi þættir séu lykillinn að velgengni nýbúa í íslensku samfélagi: 1. Íslenskukunnátta, 2. Menningarfærni nýbúa og Íslendinga. 3. Aðgengi að upplýsingum og þjónustu.

Framkvæmd skýrslunnar:

1. hluti Upplýsingaöflun.

2. hluti Fundir með nýbúum í Hafnarfirði.

3. hluti Viðtöl við starfsmenn stofnana og sérfræðinga í Hafnarfirði og öðrum bæjarfélögum.

4. hluti Söfnun upplýsinga um fjölmenningarlega vinnustaði í Hafnarfirði.

5. hluti Yfirlit yfir samstarf Hafnarfjarðarbæjar við Alþjóðahúsið.

6. hluti Tillögur.


1. hluti Yfirlit yfir fjölda og uppruna.

• 1998 – 290 erlendir ríkisborgarar búsettir í Hafnarfirði – 2003 – 566 – erlendir ríkisborgarar. Andrea gerir ráð fyrir að tvöfalda megi þessa tölu þannig að um 1000 manns af erlendum uppruna búi í Hafnarfirði.
• Langflestir frá Póllandi eða um 120 manns.
• Samanburður við önnur sveitarfélög: Hafnarfjörður það sveitarfélag sem hafði flesta nýja Íslendinga og tvítyngda nemendur í grunnskólum fyrir utan Reykjavík.

2. hluti Þarfir og óskir nýbúa.

• Þarfagreining 1999: Samkvæmt henni voru eftirfarandi þættir mikilvægastir: Íslenskunám, Upplýsingaþjónusta, Túlkaþjónusta, Sumarskóli, Bókasafn og aðstaða, Móðurmálskennsla og unglingastarf. Andrea gerir stutta grein fyrir hvernig staða nýbúa er gagnvart þessum þáttum hjá bænum.

• Viðtöl 2004: Andrea ræddi við 15 Filippseyjinga og 3 Pólverja.
Helstu niðurstöður úr viðtölum við Filippseyjinga: Gott að búa í Hafnarfirði, vilja læra íslensku en telja námið of dýrt, leggja áherslu á fjölbreytilega kennslu, vilja starfstengt íslenskunám, ókeypis sumarskóla, kynningu á mismunandi menningu, félagsráðgjöf, upplýsingabækling við komuna til landsins. Fram kom að þeir notuðu ekki Alþjóðahúsið.
Helstu niðurstöður úr viðtölum við Pólverjana: Ánægja með að búa í Hafnarfirði en að lítið væri gert fyrir útlendinga, töldu pólskukennslu mikilvæga í skólum og að fá upplýsingar og fréttir á pólsku, lögðu áherslu á íslenskukennslu fyrir fullorðna. Fram komu hugmyndir um Alþjóðaviku. Pólverjarnir könnuðust ekki við að Alþjóðahúsið væri notað af samlöndum þeirra og jafnframt kom fram að Pólverjar vinni mjög mikið.

3. hluti Þjónusta bæjarins við nýbúa.

• Grunnskólar Hafnarfjarðar. Í dag er sérstök móttökudeild í Lækjarskóla auk þess sem boðið er upp á íslenskukennslu fyrir nýbúa að einhverju marki. Andrea setur fram markmið og tillögur í þessum málaflokki.
• Leikskólar. Í dag er verið að vinna að málefnum nýbúa innan leikskólans en ekki liggur fyrir heildstæð stefna. Markmið og tillögur.
• Námsflokkar Hafnarfjarðar. Íslenskukennsla fyrir útlendinga, niðurgreitt að mestu leyti af ríki. Markmið/tillögur.
• Flensborgarskólinn Hafnarfirði. Ekki boðið upp á sérstakt nám fyrir útlendinga. Markmið/tillögur.
• Æskulýðsmál. Ekki sérstök stefna eða starf í gangi fyrir nýbúa. Markmið/tillögur.
• Félagsþjónusta Hafnarfjarðar. Fáir nýbúar sækja þjónustuna. Samstarf við Alþjóðahús til staðar. Markmið/tillögur.
• Heilsugæslan Sólvangi. Upplýsingar á ýmsum tungumálum, upplýsingaritið “Menningarheimar mætast” fyrir starfsfólk, mæðravernd fyrir erlenda foreldra, túlkaþjónusta. Markmið/tillögur.
• Starfsemi bæjarins. Ábendingar frá starfsmönnum um áherslur í málaflokknum.

4. hluti Atvinnumál

• Hafnarfjarðarbær. 40-50 starfsmenn – engin íslenskukennsla.
• Aðrir atvinnuveitendur. Sum fyrirtæki og stofnanir – einkum þar sem margir útlendingar starfa bjóða upp á íslenskukennslu.

5. hluti Samstarf við Alþjóðahús.

• Kostnaður: 5.412.000 kr. á ári – 25#PR afsláttur af allri þjónustu. 2003 keypti Hafnarfjarðarbær þjónustu fyrir 401.856 kr.
• Þjónustan ekki mikið nýtt af bæjarstofnunum. Nýtingin þó að aukast að öllum líkindum.
• Nýting nýbúa afar takmörkuð.
• Óbein þjónusta Alþjóðahússins. Alþjóðahúsið vinnur að ýmsum verkefnum sem gagnast útlendingum og samfélaginu í heild.
• Niðurstaða Andreu er sú að skoða þurfi samstarf við Alþjóðahús vandlega enda séu miklir fjármunir settir í þennan eina þátt – fjármunir sem gætu nýst betur í afmörkuð verkefni í þágu nýbúa innan bæjarins.

6. hluti Tillögur.
Skipuð verði þverfagleg samstarfsnefnd.
• Verkefni samstarfsnefndar:
1. Stefna í málefnum nýbúa.
2. Upplýsingabæklingur.
3. Sumarskóli fyrir nýbúa.
4. Móðurmálskennsla fyrir börn.
5. Íslenskukennsla fyrir fullorðna.
6. Félagsstarf fyrir börn.
7. Alþjóðavika.
8. Úthlutun fjármagns til verkefna og starfsemi stofnana.
9. Útlendingar fái heimilislækni.

Viðauki I – Viðtöl við starfsmenn stofnana og sérfræðinga.
Viðauki II – Kostnaðaráætlun.

Þeir sem vilja lesa skýrsluna í heild geta gert það hér svo og viðaukann sem henni fylgir.